Co należy zawrzeć w umowie o dzieło?

Forma umowy o dzieło

Kodeks Cywilny nie narzuca szczególnej formy dla umowy o dzieło, co oznacza, że może być ona zawarta zarówno pisemnie, jak i ustnie, a nawet w sposób dorozumiany. Ważne jest jednak, aby jej treść jasno określała intencje stron oraz ich wzajemne zobowiązania. Pisemna forma umowy jest szczególnie zalecana w przypadku bardziej skomplikowanych projektów, aby uniknąć sporów dotyczących jej warunków. Jeżeli strony nie zdecydują się zawrzeć pisemnej umowy, mogą pojawić się trudności dowodowe w sytuacji powstania sporu pomiędzy nimi.

Brak pisemnej umowy

W takiej sytuacji wykonawca nie jest bezsilny, gdyż jak wcześniej wspomniano, zawarcie umowy o dzieło w sposób dorozumiany jest jak najbardziej możliwe. W takim przypadku należne jest wynagrodzenie odpowiadające zwykłej wartości dzieła tego rodzaju. Z okoliczności sprawy, m.in. wiadomości wymienianych przez zainteresowanych drogą mailową lub SMS, sąd będzie mógł określić treść zawartej w sposób dorozumiany umowy.

Brak pisemnej umowy pozostawia zwykle wiele kwestii bez jakichkolwiek ustaleń, co często przyczynia się do powstawania konfliktu pomiędzy stronami. Może się zdarzyć, że wykonawca potraktuje określone prace jako dodatkowe i nieobjęte umową (a tym samym dodatkowo płatne), a zamawiający uzna, iż ich wykonanie było już zawarte w początkowej wycenie. Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest zawarcie umowy o konkretnej treści, która nie będzie później przedmiotem kontrowersji oraz konfliktu.

Kluczowe elementy umowy o dzieło

Podstawowym elementem umowy o dzieło jest precyzyjne określenie jakie dzieło ma zostać wykonane. W branży budowlanej ogólne wskazanie przedmiotu umowy może być niewystarczające, gdyż często szczegóły z zakresu specyfiki dzieła mają niebagatelny wpływ na czas potrzebny do jego wykonania oraz uczciwą wycenę. Ważne jest więc, aby przedmiot był oznaczony w sposób pozwalający na jednoznaczne określenie, co ma być efektem pracy przyjmującego zamówienie.

Wynagrodzenie

Wynagrodzenie za wykonanie dzieła stanowi kluczowy element umowy. Co istotne, strony nie muszą wprost określać jego wysokości. W braku wyraźnych ustaleń zastosowanie ma art. 628 § 1 Kodeksu Cywilnego, zgodnie z którym wynagrodzenie powinno odpowiadać zwykłej wartości dzieła tego rodzaju lub być ustalane na podstawie uzasadnionego nakładu pracy i innych kosztów poniesionych przez wykonawcę. Wynagrodzenia nie trzeba ustalać w sposób nominalny – można przyjąć różne sposoby opierające się m.in. na ilości wykonanej pracy bądź czasie potrzebnym jej wykonania.

Strony umowy

W umowie należy wskazać strony – zamawiającego, który zleca wykonanie dzieła, oraz przyjmującego zamówienie, który zobowiązuje się do jego realizacji. Wskazanie to powinno być na tyle precyzyjne, aby nie było wątpliwości co do tożsamości stron. Przedsiębiorca zawierający umowę z konsumentem powinien w szczególności zadbać o dostarczenie klientowi informacji o firmie, siedzibie oraz numerze identyfikacji podatkowej. Pełny katalog wymaganych informacji znajduje się w ustawie o prawach konsumenta z 30 maja 2014 roku.

Termin wykonania dzieła

Chociaż nie jest to element konieczny, w praktyce ustalenie terminu realizacji dzieła zapobiega potencjalnym sporom. Termin wykonania dzieła może być określony datą, okresem czasu lub innym, jasno sprecyzowanym wydarzeniem. Można także zawrzeć klauzule, które wpłyną na jego wydłużenie. Częstym przypadkiem jest uzależnienie przedłużenia terminu wykonania dzieła od „utrudnień” pojawiających się po stronie przyjmującego zamówienie – prace dodatkowe lub choroba mogą być tego rodzaju okolicznościami.

Podsumowanie

Umowa o dzieło, choć elastyczna w zakresie formy i treści, wymaga staranności w określeniu kluczowych elementów. Ustawodawca nie przewidział co prawda bezwzględnej nieważności pod rygorem zachowania formy pisemnej, jednakże nie oznacza to, że dla stron nie mogą z tego powodu wyniknąć inne, negatywne skutki. Przedmiot umowy, zobowiązanie do osiągnięcia rezultatu, wynagrodzenie, strony oraz termin realizacji dzieła to fundamenty, które zapewniają jej skuteczność i bezpieczeństwo prawne. Zachowanie tych zasad pozwala uniknąć nieporozumień i ewentualnych sporów sądowych, a także zabezpiecza interesy obu stron.

Źródło zdjęcia: Image by katemangostar on Freepik