W klasycznym modelu spółka płaci 9% lub 19% CIT od zysku, a następnie wspólnik płaci 19% podatku od dywidendy. W estońskim CIT nie płaci się podatku w trakcie roku, a jedynie w momencie wypłaty zysku. Do tego czasu cały dochód zostaje w przedsiębiorstwie i może być reinwestowany. Okoliczność ta oznacza powstanie znacznej korzyści płynnościowej – spółka nie musi oddawać części zysku fiskusowi, jeśli nie wypłaca go wspólnikom. Środki można przeznaczyć na zakup maszyn, zatrudnienie nowych pracowników czy inne inwestycje rozwojowe.
Efektywne opodatkowanie wypłaconego zysku wynosi:
- 20% – dla tzw. małych podatników (do 2 mln euro przychodu rocznego),
- 25% – dla pozostałych firm.
To mniej niż klasyczne 26,29% (dla małych podatników) i 34,39% (dla dużych podatników) – rozważając łączne obciążenie z tytułu PIT i CIT. Różnica staje się jeszcze bardziej odczuwalna, gdy zysk przez kilka lat pozostaje w firmie i „pracuje”.
Estoński CIT przeznaczony jest dla spółek: komandytowej, komandytowo – akcyjnej, z o.o., S.A. oraz PSA, ale nie każdy może wejść w ten system. Trzeba bowiem spełnić kilka podstawowych warunków, m.in.:
- większość przychodów musi pochodzić z działalności operacyjnej, a nie np. z odsetek, najmu czy sprzedaży udziałów,
- spółka musi być oparta o prostą strukturę udziałową oraz nie może posiadać udziałów w innych podmiotach prawnych,
- spółka musi zatrudniać co najmniej 3 osoby (na etacie lub zrównane formy).
W praktyce wiele firm spełnia te wymogi lub może się do nich przygotować w drodze wykonania drobiazgowego audytu oraz profesjonalnego wsparcia prawno-podatkowego.
CIT estoński posiada również dodatkowe zalety, którymi są:
- brak miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy,
- brak obowiązku prowadzenia rachunkowości podatkowej (liczy się wyłącznie wynik bilansowy),
- prostsze zasady dokumentacji i rozliczeń z fiskusem,
- przewidywalność i stabilność (system nie przewiduje nagłych zaliczek w razie większych zysków).
Estoński CIT to szczególnie dobre rozwiązanie dla firm:
- które generują zyski, ale nie wypłacają ich regularnie,
- planują inwestycje z własnych środków,
- chcą uprościć formalności i poprawić płynność finansową.
Przykład z mojej praktyki:
Spółka X uzyskała w 2024 roku czysty zysk w kwocie 1 mln zł netto (spółka jest dużym podatnikiem – 19% CIT).
a) W tradycyjnym CIT przy wypłacie kwoty 500.000 zł tytułem dywidendy spółka X poniesie koszty podatkowe w wysokości:
- 190.000 zł tytułem CIT,
- 95.000 zł tytułem PIT.
Razem – 285.000 zł.
b) W przypadku CIT estońskiego przy wypłacie 500.000 zł tytułem dywidendy należności publicznoprawne ukształtują się w sposób następujący:
- 100.000 zł tytułem podatku estońskiego (łącznie CIT+PIT).
Oszczędność – 185.000 zł.
Reasumując, spółka, która reinwestuje zysk (czyli go nie wypłaca wspólnikom), nie płaci podatku dochodowego od osób prawnych. To pozwala na dynamiczny rozwój firmy i zatrzymanie większego kapitału na inwestycje. Im mniej wypłaconego zysku, tym mniejsza sumarycznie wartość podatku. Dodatkową korzyścią jest brak miesięcznych lub kwartalnych zaliczek na CIT oraz uproszczona księgowość podatkowa (brak konieczności ustalania kosztów podatkowych). Estoński CIT szczególnie dobrze sprawdzi się zatem w spółkach, które generują zyski, ale nie muszą ich natychmiast wypłacać.
Źródło zdjęcia: Freepik.com
