Czym jest odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności?
Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności to instytucja prawa karnego wykonawczego, która pozwala skazanemu na czasowe przesunięcie rozpoczęcia odbywania kary więzienia. Celem tego jest ochrona skazanych głównie w trudnych sytuacjach życiowych np. gdy odbycie kary natychmiast mogłoby prowadzić do nieodwracalnych skutków dla zdrowia, życia rodzinnego czy sytuacji materialnej. Podstawę prawną odroczenia znajdziemy w art. 150–153 Kodeksu karnego wykonawczego (KKW).
Kiedy można odroczyć wykonanie kary?
Wykonanie kary można odroczyć jeśli zachodzą ważne przesłanki, które zostaną uznane przez sąd. Odroczenie może być udzielone przez sąd na wniosek skazanego, w przypadkach takich jak:
poważna choroba skazanego – gdy odbywanie kary mogłoby zagrażać jego zdrowiu lub życiu,
sytuacja rodzinna – np. konieczność opieki nad małoletnim dzieckiem, osobą chorą lub starszą,
trudna sytuacja materialna – gdy natychmiastowe osadzenie w więzieniu mogłoby doprowadzić rodzinę do skrajnej biedy,
inne ważne względy humanitarne – np. konieczność zakończenia leczenia, rehabilitacji, rozwiązania istotnych spraw osobistych.
Jakie są różnice między odroczeniem a zawieszeniem kary?
Różnice między odroczeniem a zawieszeniem kary polegają na tym, że to pierwsze ma charakter czasowy i nie usuwa obowiązku odbycia wyroku, a jedynie go opóźnia. Z kolei zawieszenie to okres próbny, w którym skazany musi przestrzegać prawa i obowiązków. Kara może nigdy nie zostać wykonana, ale w przypadku złamania warunków sąd zarządzi odbycie wyroku w zakładzie karnym. Wiele osób myli odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności z jej zawieszeniem, choć w praktyce są to dwie różne instytucje prawne:
Odroczenie kary - dotyczy sytuacji, gdy wyrok już zapadł, ale skazany z ważnych powodów (np. ciężkiej choroby, ciąży, opieki nad dziećmi czy trudnej sytuacji rodzinnej) prosi sąd o przesunięcie terminu rozpoczęcia odbywania kary.
Zawieszenie kary - potocznie zwane „zawiasami”, orzekane jest już na etapie wyroku. Sąd skazuje sprawcę na karę pozbawienia wolności, ale jej wykonanie zawiesza na okres próby (najczęściej od 1 do 3 lat).
Ile trwa odroczenie?
Odroczenie wykonania kary udzielane jest zwykle na okres od 1 do 6 miesięcy. W szczególnych przypadkach sąd może przedłużyć ten okres, jednak maksymalny łączny czas odroczenia nie może przekroczyć 1 roku (art. 151 § 2 KKW).
Jak złożyć wniosek o odroczenie wykonania kary?
Wniosek o odroczenie należy złożyć do sądu wykonawczego, czyli tego, który nadzoruje wykonanie kary. W dokumencie warto zawrzeć dokładne uzasadnienie, dokumenty potwierdzające okoliczności (np. zaświadczenia lekarskie, opinie psychologiczne, dokumenty rodzinne) oraz prośbę o konkretny okres odroczenia. W celu sporządzenia wniosku o odroczenie wykonania kary najlepiej udać się do prawnika. Ten przygotuje odpowiednio dokument, by szanse na jego akceptację był większe. Oto najważniejsze elementy takiego wniosku:
Adresat wniosku – wniosek składa się do sądu penitencjarnego właściwego dla miejsca zamieszkania skazanego.
Treść wniosku – należy wskazać dane skazanego, sygnaturę sprawy oraz szczegółowe uzasadnienie przyczyn ubiegania się o odroczenie.
Załączniki – do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające opisane okoliczności, np. dokumentację medyczną, zaświadczenia o sytuacji rodzinnej czy opinie pracodawcy.
Kto może złożyć – sam skazany, jego obrońca lub pełnomocnik.
Pomoc adwokata przy odroczeniu wykonania kary
Uzyskanie odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności wymaga dobrze przygotowanego wniosku oraz odpowiedniego uzasadnienia. Sąd szczegółowo analizuje sytuację skazanego, dlatego warto skorzystać z pomocy prawnika, który wie, jakie argumenty mają największe znaczenie w praktyce.
SerwisAdwokacki.pl oferuje kompleksowe wsparcie w sprawach karnych – od przygotowania i złożenia wniosku o odroczenie, przez reprezentację przed sądem, aż po doradztwo w zakresie alternatywnych rozwiązań, takich jak zamiana kary więzienia na prace społeczne. Dzięki temu skazany zyskuje realną szansę na pozytywne rozpatrzenie sprawy i uniknięcie natychmiastowego osadzenia w zakładzie karnym.
Ile wynosi opłata za odroczenie wykonania kary?
Złożenie wniosku o odroczenie kary wiąże się z opłatą sądową w wysokości 80 zł. W uzasadnionych przypadkach sąd może jednak zwolnić skazanego z ponoszenia kosztów – np. w razie trudnej sytuacji finansowej.
Co dalej po odroczeniu kary?
Po uzyskaniu odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności skazany zyskuje czas na uporządkowanie spraw osobistych, zawodowych lub zdrowotnych. To nie jest moment beztroski, lecz okres, w którym warto przygotować się na przyszłe odbycie kary — zadbać o dokumentację medyczną, zakończyć leczenie, zabezpieczyć rodzinę czy uregulować zobowiązania. W tym czasie skazany:
powinien przestrzegać prawa;
może przygotować się do odbycia kary (np. uregulować sprawy zawodowe i rodzinne);
ma możliwość ponownego złożenia wniosku o dalsze odroczenie, jeśli sytuacja tego wymaga;
Warto pamiętać, że odroczenie nie trwa wiecznie — sąd udziela go na określony czas, najczęściej do roku. Przed jego upływem można złożyć wniosek o przedłużenie, jeśli nadal istnieją przesłanki, które uniemożliwiają odbycie kary. Alternatywnie, w niektórych przypadkach można ubiegać się o zamianę kary pozbawienia wolności na inną formę, np. dozór elektroniczny. Kluczowe jest aktywne działanie, kontakt z obrońcą i monitorowanie terminów — bo po zakończeniu okresu odroczenia, obowiązek stawienia się do odbycia kary wraca.
