Podwójny problem braku zapłaty
Oprócz kwestii związanych z zapłatą, pojawiają się również problemy rozliczeń podatkowych. W końcu fiskusa nie obchodzi to, czy wykonawca faktycznie otrzymał należność z wystawionej faktury. Jak w takiej sytuacji należy się zachować?
Przede wszystkim należy pamiętać, że wystawienie faktury jedynie na część wynagrodzenia, którą skłonny jest zapłacić zamawiający bezspornie, nie sprawia, że przestaje być on zobowiązany do zapłaty całej sumy wynikającej z umowy. Faktura to dokument księgowy, mający znaczenie głównie dla organów podatkowych. Nie warunkuje on istnienia bądź braku istnienia obowiązku zapłaty.
Co w takim razie z wynagrodzeniem w sytuacji niewystawienia faktury VAT bądź wystawienia jej jedynie na część umówionej kwoty?
Faktura a wymagalność wynagrodzenia
Zgodnie z art. 642 Kodeksu Cywilnego, wynagrodzenie za dzieło staje się wymagalne z chwilą jego oddania zamawiającemu, o ile strony nie postanowiły inaczej. W praktyce oznacza to, że wykonawca ma prawo żądać zapłaty, jeśli tylko prace remontowe zostały ukończone i wydane zamawiającemu zgodnie z umową (a więc bez wad uniemożliwiających ich użytkowanie).
Chęć uniknięcia spełnienia zobowiązań podatkowych za usługę, która nigdy nie została przez zamawiającego opłacona, nie pozbawia wykonawcy prawa do dochodzenia swoich należności wynikających z umowy na podstawie przepisów Kodeksu Cywilnego. Taki pogląd został przedstawiony m.in. w wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie (sygn. akt XII Ga 186/18).
W takiej sytuacji wystawienie dokumentu księgowego może się odbyć również po otrzymaniu zapłaty pełnego, określonego przez strony wynagrodzenia, a niedostarczenie faktury VAT w żaden sposób nie umożliwi zamawiającemu uchylania się od spełnienia swego świadczenia.
Co oznacza to dla wykonawców?
- Brak faktury nie zwalnia klienta z zapłaty – Jeśli usługa została wykonana i odebrana, klient nie może odmówić zapłaty, powołując się na brak faktury.
- Wymagalność wynagrodzenia wynika z umowy i przepisów prawa – Nawet jeśli w umowie znalazło się postanowienie o płatności po wystawieniu faktury, nie oznacza to, że faktura jest warunkiem nabycia prawa do wynagrodzenia.
- Możliwość dochodzenia roszczeń przed sądem – W przypadku odmowy zapłaty, wykonawca może skutecznie dochodzić swoich praw na drodze sądowej, nawet jeśli nie wystawił faktury.
Podsumowanie
Dla wykonawców robót remontowych i budowlanych istotne jest, aby świadomie podchodzić do kwestii rozliczeń. Brak faktury VAT nie może być uzasadnieniem dla odmowy zapłaty, co potwierdza orzecznictwo sądów powszechnych. Kluczowe znaczenie ma prawidłowe dokumentowanie wykonywanych prac. Elementy takie jak umowa, korespondencja mailowa czy dokumentacja zdjęciowa mogą mieć znaczenie w przypadku ewentualnego procesu sądowego.
Żródło zdjęcia: Image by freepik
