Media obiegła informacja, że Krzysztof Stanowski „stracił prawo jazdy”. Założyciel Kanału Zero miał poruszać się z prędkością 110 km/h w miejscu, w którym obowiązywało ograniczenie do 50 km/h. Konsekwencją kontroli drogowej był mandat, punkty karne oraz zatrzymanie prawa jazdy na okres trzech miesięcy.
Czy oznacza to jednak, że Krzysztof Stanowski rzeczywiście stracił prawo jazdy i będzie musiał ponownie zdobywać uprawnienia do kierowania pojazdami? Nie.
Choć określenie „utrata prawa jazdy” dobrze sprawdza się w nagłówkach prasowych, z prawnego punktu widzenia warto odróżnić co najmniej dwie zupełnie inne instytucje: zatrzymanie prawa jazdy oraz cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami.
Dlaczego Krzysztof Stanowski ma zatrzymane prawo jazdy?
Z medialnych informacji wynika, że Krzysztof Stanowski został zatrzymany przez patrol Policji w miejscowości Odrowąż w województwie świętokrzyskim. Miał poruszać się z prędkością 110 km/h przy ograniczeniu wynoszącym 50 km/h. Oznacza to przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 60 km/h.
Tak znaczne przekroczenie prędkości powoduje konsekwencje wykraczające poza sam mandat oraz punkty karne. Przepisy przewidują bowiem w takich przypadkach zatrzymanie prawa jazdy na okres trzech miesięcy przez starostę. Podstaw prawnych należy poszukiwać m.in. w przepisach ustawy o kierujących pojazdami oraz Prawa o ruchu drogowym.
I właśnie słowo „zatrzymanie” ma tutaj kluczowe znaczenie.
Sprawdź też: Jazda bez uprawnień, po cofnięciu prawnień i na zakazie – co grozi kierowcy?
Zatrzymanie prawa jazdy to nie cofnięcie uprawnień
W języku potocznym oba pojęcia bywają stosowane zamiennie. Kierowca nie może prowadzić samochodu, więc mówi się po prostu, że „stracił prawo jazdy”. Z prawnego punktu widzenia jest to jednak spore uproszczenie.
Zatrzymanie prawa jazdy na trzy miesiące w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości nie oznacza, że kierowca musi od początku zdobywać uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Nie musi tylko z tego powodu ponownie kończyć kursu na prawo jazdy i przystępować do egzaminu państwowego.
Mówiąc najprościej: przez określony czas nie może korzystać ze swoich uprawnień, ale nie jest to równoznaczne z ich definitywnym cofnięciem.
Po upływie przewidzianego prawem okresu kierowca może ponownie prowadzić pojazdy, bez konieczności ponownego zdobywania uprawnień tylko dlatego, że wcześniej zastosowano wobec niego trzymiesięczne zatrzymanie.
Czym jest cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami?
Zupełnie inną instytucją jest cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami, uregulowane przede wszystkim w art. 103 ustawy o kierujących pojazdami.
Tutaj konsekwencje dla kierowcy mogą być znacznie poważniejsze. Ustawa przewiduje szereg sytuacji, w których starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Może do tego dojść przykładowo w związku ze stwierdzeniem przeciwwskazań zdrowotnych lub psychologicznych do kierowania pojazdami, utratą wymaganych kwalifikacji albo w innych przypadkach wskazanych w ustawie.
Cofnięcie uprawnień oznacza zatem coś jakościowo innego niż czasowe zatrzymanie prawa jazdy. To rozróżnienie ma ogromne znaczenie praktyczne. Kierowca, wobec którego zastosowano czasowe zatrzymanie prawa jazdy, znajduje się w innej sytuacji prawnej niż osoba, której właściwy organ cofnął uprawnienia do kierowania pojazdami.
Czy Krzysztof Stanowski będzie musiał ponownie zdawać egzamin na prawo jazdy?
W związku z samym opisanym trzymiesięcznym zatrzymaniem – nie. To jedna z najważniejszych różnic pomiędzy czasowym zatrzymaniem prawa jazdy a rzeczywistą utratą uprawnień wymagającą później podjęcia czynności zmierzających do ich odzyskania.
W przypadku opisywanym przez media konsekwencją przekroczenia prędkości jest przede wszystkim okres, w którym Krzysztof Stanowski nie może prowadzić pojazdu wymagającego posiadania zatrzymanego prawa jazdy.
Po zakończeniu tego okresu nie będzie musiał tylko z tego powodu ponownie przechodzić całej procedury zdobywania prawa jazdy. Dlatego prasowe nagłówki mówiące, że „Krzysztof Stanowski stracił prawo jazdy”, są zrozumiałe językowo, ale z punktu widzenia prawa nie oddają dokładnie charakteru zastosowanej wobec niego instytucji.
Co się stanie, jeżeli kierowca będzie prowadził mimo zatrzymania prawa jazdy?
Tutaj sytuacja staje się znacznie poważniejsza. Trzymiesięcznego zatrzymania prawa jazdy nie należy traktować jako symbolicznej sankcji, którą kierowca może zignorować.
Przepisy przewidują dodatkowe konsekwencje w przypadku prowadzenia pojazdu pomimo zatrzymania prawa jazdy. W określonych przypadkach okres ten może zostać wydłużony, a dalsze naruszanie zakazu prowadzenia może doprowadzić do znacznie poważniejszych następstw, w tym dotyczących samych uprawnień, które mogą zostać cofnięte na okres nawet 5 lat!
Dlatego właśnie rozróżnienie pomiędzy zatrzymaniem prawa jazdy a cofnięciem uprawnień nie oznacza, że pierwsza z tych instytucji jest nieistotna lub nie niesie potencjalnie dalej idących konsekwencji. Przez okres zatrzymania kierowca rzeczywiście nie powinien prowadzić pojazdu.
Zatrzymanie prawa jazdy a cofnięcie uprawnień – najważniejsza różnica
Kierowca znacząco przekracza dopuszczalną prędkość i na podstawie przepisów jego prawo jazdy zostaje zatrzymane na trzy miesiące. Przez ten okres nie może legalnie prowadzić samochodu. Samo zastosowanie tej sankcji nie powoduje jednak, że po jej zakończeniu musi ponownie zapisywać się na kurs i zdawać egzamin na prawo jazdy.
Inaczej należy patrzeć na sytuację osoby, wobec której doszło do cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Jest to odrębna instytucja prawna, której skutki mogą być znacznie dalej idące i przede wszystkim wiążą się z koniecznością ponownego zdobycia uprawnień w ramach kursu oraz egzaminu państwowego.
W praktyce medialne określenie „stracił prawo jazdy” może więc obejmować kilka zupełnie różnych sytuacji prawnych.
Czy za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h zawsze zatrzymuje się prawo jazdy?
Przepisy dotyczące zatrzymywania prawa jazdy za znaczne przekroczenie dopuszczalnej prędkości zostały w ostatnim czasie zaostrzone.
Kierowcy kojarzą tę sankcję przede wszystkim z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Obecnie regulacje obejmują również określone przypadki tak znacznego przekroczenia prędkości na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych poza obszarem zabudowanym.
Nie oznacza to jednak, że każde przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h na dowolnej drodze automatycznie powoduje identyczny skutek. Zawsze należy sprawdzić, gdzie doszło do wykroczenia i jakie przepisy znajdują zastosowanie do konkretnej sytuacji.
Czy Krzysztof Stanowski stracił więc prawo jazdy?
Potocznie – można tak powiedzieć.
Prawnie sytuacja jest jednak bardziej precyzyjna: prawo jazdy Krzysztofa Stanowskiego zostało zatrzymane na trzy miesiące.
Nie jest to równoznaczne z cofnięciem mu uprawnień do kierowania pojazdami w rozumieniu art. 103 ustawy o kierujących pojazdami. Ta różnica może wydawać się czysto językowa, ale w rzeczywistości ma bardzo konkretne konsekwencje.
Zatrzymanie prawa jazdy jest czasowe. Po zakończeniu okresu wynikającego z przepisów kierowca może ponownie korzystać ze swoich uprawnień, bez konieczności ponownego zdobywania ich wyłącznie z powodu tego trzymiesięcznego zatrzymania. Cofnięcie uprawnień jest natomiast odrębną i znacznie dalej idącą instytucją prawa administracyjnego.
Podsumowanie
Historia Krzysztofa Stanowskiego dobrze pokazuje, jak język potoczny w mediach może różnić się od precyzyjnej terminologii prawnej używanej przed sądem oraz w ustawach.
Nagłówek „Stanowski stracił prawo jazdy” jest chwytliwy i zrozumiały dla odbiorcy. Nie oznacza jednak, że założyciel Kanału Zero utracił uprawnienia do kierowania pojazdami w takim znaczeniu, że będzie musiał od początku ubiegać się o możliwość prowadzenia samochodu. W jego przypadku – zgodnie z informacjami podawanymi przez media – zastosowano zatrzymanie prawa jazdy na okres trzech miesięcy.
Warto więc pamiętać: zatrzymanie prawa jazdy, cofnięcie uprawnień oraz sądowy zakaz prowadzenia pojazdów to różne instytucje prawne, choć w potocznym języku każdą z nich często określamy po prostu jako „utratę prawa jazdy”.
Najczęściej zadawane pytania
Czy Krzysztof Stanowski stracił prawo jazdy?
odp. Jego prawo jazdy zostało zatrzymane na trzy miesiące w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o 50 km/h w terenie zabudowanym. Nie jest to jednak równoznaczne z cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami.
Czy po trzech miesiącach trzeba ponownie zdawać egzamin?
odp. Nie z powodu samego trzymiesięcznego zatrzymania prawa jazdy za opisane przekroczenie prędkości. Kierowca nie musi ponownie zdobywać uprawnień tylko dlatego, że jego prawo jazdy zostało czasowo zatrzymane.
Czy zatrzymanie prawa jazdy oznacza utratę uprawnień?
odp. Nie należy utożsamiać tych pojęć. Zatrzymanie prawa jazdy jest odrębną instytucją od cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami.
Co grozi za jazdę mimo zatrzymanego prawa jazdy?
odp. Kontynuowanie jazdy pomimo zatrzymania prawa jazdy może spowodować znacznie poważniejsze konsekwencje. Przepisy przewidują m.in. wydłużenie okresu, w którym kierowca nie może odzyskać prawa jazdy, a dalsze naruszanie ograniczenia może prowadzić do kolejnych konsekwencji prawnych, w tym karnych.
Czym różni się zatrzymanie prawa jazdy od zakazu prowadzenia pojazdów?
odp. Zakaz prowadzenia pojazdów jest odrębnym środkiem orzekanym przede wszystkim przez sąd, m.in. w związku z określonymi przestępstwami i wykroczeniami. Nie należy utożsamiać go z administracyjnym zatrzymaniem prawa jazdy na trzy miesiące za znaczne przekroczenie dopuszczalnej prędkości.
Masz problem związany z zatrzymaniem prawa jazdy?
odp. Sprawy dotyczące zatrzymania prawa jazdy, cofnięcia uprawnień czy zakazu prowadzenia pojazdów mogą mieć zupełnie różne konsekwencje prawne. Jeżeli nie wiesz, jakie skutki wiążą się z konkretną decyzją lub zatrzymaniem dokumentu, warto skonsultować sprawę z adwokatem.
W Serwisie Adwokackim znajdziesz adwokatów zajmujących się sprawami karnymi, wykroczeniami drogowymi oraz sprawami dotyczącymi uprawnień do kierowania pojazdami.
Źródło zdjęcia: Magnific.com
