Narkotyki – co to tak naprawdę jest?
Słowo „narkotyki” jest dobrze znane i często używane na co dzień. Ale jeśli mówimy o prawie, ustawodawca używa bardziej formalnych określeń, takich jak „substancja psychotropowa”, „środek odurzający”, „środek zastępczy” czy „nowa substancja psychoaktywna”. Te właśnie terminy znajdziemy w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii.
Dla uproszczenia jednak, wszystkie te substancje można wrzucić do jednego worka pod nazwą „narkotyki”.
Oczywiście definicje tych pojęć są bardzo szerokie i często odnoszą się do prawa unijnego czy międzynarodowego. Ale zamiast zagłębiać się w te szczegóły, wystarczy wiedzieć, że policja najczęściej identyfikuje narkotyki takie jak amfetamina, kokaina, ecstasy, opium, heroina czy barbiturany.
Czym jest posiadanie narkotyków?
Zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, posiadanie narkotyków jest zabronione. Jeśli podczas kontroli policja znajdzie przy Tobie narkotyki, musisz liczyć się z poważnymi konsekwencjami. Według orzecznictwa, pojęcie „posiadania” oznacza jakąkolwiek formę władzy nad substancjami psychoaktywnymi.
Nie ma znaczenia, czy masz je przy sobie na chwilę, czy dłuższy czas, ani jaki był Twój zamiar. Nawet jeśli będziesz się tłumaczyć, że nie miałeś zamiaru ich użyć, to i tak odpowiadasz za ich posiadanie (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2013 r., sygn. III KK 423/12).
Jakie kary grożą za posiadanie narkotyków?
To, co Ci grozi za posiadanie narkotyków, zależy głównie od wagi popełnionego czynu.
Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, osoba, która wbrew przepisom ustawy posiada substancje odurzające lub psychotropowe, może zostać skazana na karę do 3 lat więzienia.
Dodatkowo, kara może obejmować nawiązkę lub przepadek. To jest podstawowa wersja przestępstwa, ale istnieją też bardziej i mniej surowe kategorie.
Typ kwalifikowany – jeśli masz przy sobie znaczną ilość narkotyków, kara wynosi od 1 roku do 10 lat więzienia.
Typ uprzywilejowany – jeśli posiadasz niewielką ilość narkotyków, grozi Ci grzywna, ograniczenie wolności lub kara więzienia do 1 roku.
To, czy dany przypadek można uznać za mniejszej wagi, zależy od takich kryteriów jak ilość, rodzaj i cel posiadania substancji.
Sąd zupełnie inaczej spojrzy na osobę, która miała przy sobie jedną działkę narkotyku na własny użytek w celach rekreacyjnych, niż na kogoś, kto miał kilkadziesiąt działek przeznaczonych do sprzedaży nieletnim.
A jak to wygląda w przypadku większej ilości? W typie kwalifikowanym sąd głównie ocenia ilość narkotyku i jego siłę działania.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w jednym z wyroków uznał, że „znaczna ilość” to taka, która wystarczy, by jednorazowo zaspokoić kilkadziesiąt osób (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. II AKa 97/19). Oczywiście to tylko przykład, bo w Twojej sprawie sąd może orzec inaczej.
Czy można uniknąć kary za posiadanie narkotyków?
Tak, istnieje taka możliwość. Artykuł 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przewiduje umorzenie postępowania jeszcze zanim formalnie się ono rozpocznie. Dotyczy to jednak tylko sytuacji, gdy znaleziono przy Tobie niewielką ilość narkotyków, które były wyłącznie na Twój własny użytek.
Dodatkowo, organy muszą uznać, że ukaranie Cię nie ma sensu ze względu na okoliczności sprawy oraz niski stopień społecznej szkodliwości czynu. Na przykład, jeśli podczas imprezy masz przy sobie jedną tabletkę ecstasy, możesz uniknąć odpowiedzialności, ale to zależy od wielu czynników.
Kara za posiadanie nowych substancji psychoaktywnych
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii reguluje też kwestię nowych substancji psychoaktywnych (ang. New Psychoactive Substances, NPS). W takim przypadku kara waha się od grzywny do maksymalnie 3 lat więzienia, jeśli masz przy sobie dużą ilość NPS.
Kiedy można mieć przy sobie narkotyki?
W Polsce istnieją sytuacje, kiedy posiadanie narkotyków jest legalne, ale są one ściśle określone w przepisach. Artykuł 33 ustawy dopuszcza posiadanie narkotyków w celach medycznych, przemysłowych oraz badawczych, dotyczących grup substancji I-N, II-N, II-P, III-P oraz IV-P. Substancje z grup I-N i IV-P mogą być jednak używane wyłącznie w badaniach.
Jeśli zostałeś zatrzymany za posiadanie narkotyków, skontaktuj się ze mną. Przeanalizuję Twoją sprawę i postaram się pomóc Ci uniknąć odpowiedzialności karnej lub uzyskać łagodniejszy wyrok.
