Taka forma zakończenia małżeństwa pozwala na szybsze rozstrzygnięcie sprawy oraz obniżenie kosztów postępowania. W tym artykule wyjaśniamy, jak wygląda rozwód bez winy, ile trwa, ile kosztuje, jakie ma skutki w przypadku dzieci i podziału majątku oraz czy można zmienić decyzję o rezygnacji z orzekania o winie.
Czym jest rozwód bez orzekania o winie?
Rozwód bez winy oznacza, że małżonkowie wspólnie zgadzają się na zakończenie małżeństwa bez ustalania, kto ponosi odpowiedzialność za jego rozpad. W praktyce to najprostsza i najszybsza forma rozwodu – wystarczy, że oboje złożą zgodne oświadczenia przed sądem. Podstawą prawną jest Kodeks rodzinny i opiekuńczy, który daje stronom możliwość złożenia wspólnego pozwu o rozwód bez orzekania o winie lub zgodnego wniosku w trakcie postępowania.
W przeciwieństwie do rozwodu z orzekaniem winy, postępowanie toczy się szybciej i z mniejszą liczbą dowodów. Zwykle wystarcza jedna rozprawa, podczas której sąd:
przesłuchuje oboje małżonków;
pyta o przyczyny rozpadu pożycia;
ustala kwestie związane z dziećmi i majątkiem (jeśli strony tego chcą);
Najczęściej rozwód za porozumieniem stron trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy, zależnie od obciążenia sądu.
Czy można złożyć wspólny pozew rozwodowy za porozumieniem stron?
Nie można złożyć wspólnego pozwu rozwodowego za porozumieniem stron, gdyż Polski Kodeks postępowania cywilnego tego nie przewiduje. Postępowanie rozwodowe ma charakter kontradyktoryjny, co oznacza, że zawsze występuje powód (składający pozew) i pozwany (przeciwko któremu pozew jest skierowany). Nawet w sytuacji, gdy małżonkowie są całkowicie zgodni co do rozwodu i wszystkich związanych z nim kwestii, formalnie jeden z nich musi wystąpić w roli powoda, a drugi pozwanego.
Pozwany może jednak złożyć oświadczenie o nieprzeciwstawianiu się roszczeniu rozwodowemu, co znacznie przyspiesza i upraszcza postępowanie. W praktyce małżonkowie mogą wspólnie przygotować pozew i porozumienie dotyczące spraw pobocznych (opieka nad dziećmi, podział majątku, alimenty), ale formalnie pozew składa tylko jedna strona. Takie postępowanie, choć nie jest "wspólnym pozwem" w sensie formalnym, przebiega sprawnie i zazwyczaj kończy się już na pierwszej rozprawie wydaniem wyroku rozwodowego.
Co jest potrzebne do rozwodu bez orzekania o winie?
Aby przeprowadzić rozwód bez orzekania o winie, konieczne jest zgodne stanowisko obojga małżonków – sąd nie może wydać takiego wyroku, jeśli tylko jedna ze stron wnosi o rozwód za porozumieniem stron. W praktyce oznacza to, że małżonkowie muszą przygotować wspólny lub zgodny pozew o rozwód bez orzekania o winie. W pozwie powinny znaleźć się informacje dotyczące:
danych osobowych obojga małżonków;
daty i miejsca zawarcia małżeństwa;
posiadania dzieci i propozycji dotyczących ich opieki, kontaktów i alimentów;
ewentualnego uregulowania kwestii majątkowych (jeśli strony chcą to zrobić na etapie rozwodu);
jednoznacznego oświadczenia, że obie strony wnoszą o rozwód bez orzekania o winie;
Dodatkowo do pozwu należy dołączyć: odpis aktu małżeństwa, odpisy aktów urodzenia dzieci (jeśli są małoletnie) oraz dowód uiszczenia opłaty sądowej (600 zł). Warto również przygotować plan opieki nad dziećmi oraz ustalenia dotyczące podziału kosztów ich utrzymania, ponieważ sąd zawsze bierze pod uwagę dobro małoletnich.
Jakie mogą być skutki rozwodu bez orzekania o winie?
Rozwód za porozumieniem stron niesie ze sobą kilka skutków prawnych i praktycznych. Po pierwsze, żadne z małżonków nie może domagać się alimentów na siebie z tytułu winy drugiej strony – wyjątkiem są sytuacje, w których jedna ze stron znajdzie się w niedostatku. Po drugie, rozwód bez orzekania o winie zazwyczaj przebiega szybciej i mniej konfliktowo, co ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy w rodzinie są dzieci. Zmniejsza to ryzyko eskalacji sporu, co pozytywnie wpływa na relacje rodzicielskie i dobro małoletnich.
Czy do rozwodu bez orzekania o winie potrzebny jest prawnik?
To zależy, ale do rozwodu bez orzekania o winie warto wynająć prawnika. Zadba on o interesy klienta, zwolni go ze stresujących obowiązków przygotowania treści pozwu oraz dokumentów. Choć rozwód bez orzekania o winie może wydawać się prostszą i szybszą procedurą, to w praktyce każda sprawa wymaga odpowiedniego przygotowania dokumentów, właściwego sformułowania pozwu oraz zadbania o kwestie dzieci czy podział majątku.
Dlatego warto skorzystać z pomocy doświadczonego prawnika. SerwisAdwokacki.pl to zespół adwokatów, którzy specjalizują się w sprawach rozwodowych i zapewniają kompleksową obsługę – od przygotowania pozwu, przez reprezentację w sądzie, aż po doradztwo dotyczące dalszych skutków prawnych. Dzięki temu zyskujesz pewność, że cała procedura przebiegnie sprawnie, a Twoje interesy będą odpowiednio zabezpieczone.
Czy można podzielić majątek po rozwodzie bez orzekania o winie?
Można podzielić majątek po rozwodzie bez orzekania o winie, ale wyłącznie za zgodą obojga małżonków. Oznacza to, że jeśli strony są zgodne co do sposobu podziału całego majątku wspólnego i złożą odpowiednie oświadczenia lub ugodę, sąd może włączyć ten podział do wyroku rozwodowego. Takie rozwiązanie znacznie przyspiesza finalizację wszystkich formalności związanych z rozwodem i pozwala uniknąć kosztownych i czasochłonnych odrębnych postępowań.
Jednak gdy małżonkowie nie mogą dojść do porozumienia co do podziału majątku lub gdy jeden z nich nie wyraża na to zgody, konieczne będzie wszczęcie odrębnego postępowania o podział majątku wspólnego przed sądem rejonowym. Warto podkreślić, że brak zgody co do podziału majątku nie stanowi przeszkody dla orzeczenia rozwodu - sąd może rozwiązać małżeństwo, pozostawiając kwestie majątkowe do rozstrzygnięcia w osobnym postępowaniu.
Ile się czeka na rozwód za porozumieniem stron?
To ile się czeka na rozwód za porozumieniem stron, zależy od obłożenia sądów i różni się od wielkości miasta. W praktyce wygląda to następująco:
pierwsza rozprawa może odbyć się już po 2–4 miesiącach od złożenia pozwu;
samo postępowanie kończy się zazwyczaj po 1 rozprawie;
w większych miastach czas oczekiwania bywa dłuższy – do 6–8 miesięcy;
Dlatego mówi się, że jest to szybki rozwód, szczególnie w porównaniu z procesami o winę, które mogą trwać nawet kilka lat.
Ile kosztuje sprawa rozwodowa za porozumieniem stron?
Sprawa rozwodowa za porozumieniem stron kosztuje mniej niż klasyczne rozprawy z orzekaniem o winie. Wynika to faktu, że nie ma konieczności zatrudniania prawnika rozwodowego na dłuższy okres. Jednak same koszty administracyjne są takie sam i wynoszą:
opłata sądowa od pozwu wynosi 600 zł;
w przypadku rozwodu bez orzekania o winie sąd zwraca 300 zł po wydaniu wyroku;
jeśli strony chcą dokonać podziału majątku podczas rozwodu, opłata wynosi zwykle 300–1000 zł (w zależności od zgodności stron);
Kto płaci za rozwód bez orzekania o winie?
Za rozwód bez orzekania o winie płaci się zwyczajowo po połowie, jeżeli małżonkowie wnoszą o takie rozwiązanie. Podstawowa opłata sądowa za złożenie pozwu wynosi 600 zł, ale po uprawomocnieniu się wyroku sąd zwraca 300 zł stronie wnoszącej pozew, co w praktyce oznacza, że każdy z małżonków ponosi koszt 150 zł. Rozwód bez orzekania o winie jest zazwyczaj tańszy i szybszy niż sprawa z ustalaniem winy, ale nadal wymaga przemyślenia kwestii finansowych.
Rozwód bez orzekania o winie a dzieci
Bez względu na tryb rozwodu - czy jest to rozwód za obopólną zgodą bez orzekania o winie, czy rozwód sporny - sąd zawsze musi rozstrzygnąć o sytuacji małoletnich dzieci. Jest to bezwzględny obowiązek sądu wynikający z zasady dobra dziecka. Nawet w przypadku rozwodu konsensualnego, gdzie małżonkowie są zgodni co do wszystkich kwestii, sąd nie może wydać orzeczenia rozwodowego bez jednoczesnego uregulowania spraw dotyczących dzieci. Kluczowe rozstrzygnięcia obejmują:
powierzenie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców;
lub pozostawienie jej obojgu rodzicom;
ustalenie sposobu utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez rodzica niewykonującego bezpośrednio władzy rodzicielskiej;
określenie wysokości i sposobu płacenia alimentów na rzecz dziecka.
Jeśli rodzice przedłożą sądowi wspólnie wypracowane porozumienie co do tych kwestii, sąd może je zatwierdzić, pod warunkiem że nie jest ono sprzeczne z dobrem dziecka. W przypadku braku porozumienia sąd podejmuje decyzje na podstawie przeprowadzonych dowodów, często z udziałem kuratora sądowego dla dziecka lub opinii biegłego psychologa.
Czy przy rozwodzie bez orzekania o winie należą się alimenty na dziecko?
Tak, przy rozwodzie bez orzekania o winie należą się alimenty na dziecko. Dzieje się tak dlatego, że rodzaj rozwodu nie ma wpływu na obowiązek alimentacyjny wobec dzieci. Co warto wiedzieć o alimentach na dziecko przy rozwodzie bez winy:
- Rodzaj rozwodu nie wpływa na prawo dziecka do alimentów – dzieci mają prawo do wsparcia finansowego od rodziców bez względu na okoliczności rozpadu związku.
- Sąd ustala wysokość alimentów na podstawie:
- usprawiedliwionych potrzeb dziecka (np. edukacja, wyżywienie, leczenie);
- możliwości zarobkowych i majątkowych rodzica zobowiązanego do płacenia;
- Alimenty mogą być zasądzone nawet przy pełnej zgodzie między rodzicami – to nie jest kwestia sporna, lecz obowiązek wynikający z prawa rodzinnego;
- Dzieci pełnoletnie mogą nadal otrzymywać alimenty, jeśli się uczą i nie są w stanie samodzielnie się utrzymać;
Podsumowanie
Rozwód bez orzekania o winie, czyli rozwód za porozumieniem stron, to rozwiązanie wybierane coraz częściej przez małżonków chcących zakończyć małżeństwo w sposób szybki, mniej stresujący i tańszy. Procedura taka sprzyja unikaniu konfliktów, co ma szczególne znaczenie w przypadku posiadania dzieci. Choć brak orzeczenia o winie ogranicza możliwość dochodzenia alimentów między byłymi małżonkami, to wciąż umożliwia uregulowanie kwestii majątkowych i opiekuńczych. Dla wielu par jest to więc rozsądna droga do zakończenia związku i rozpoczęcia nowego etapu życia.
