Kiedy można przyjąć wyłączną winę jednego ze współmałżonków?
Kiedy sąd rozstrzyga o rozwodzie, musi ustalić, czy jeden ze współmałżonków odpowiada za rozpad małżeństwa. Ale wiecie co? Jeśli obie strony się zgodzą, sąd może w ogóle to pominąć. Prawo nie precyzuje dokładnie, co oznacza, że jeden małżonek jest wyłącznie winny, ale wiadomo, że jego działania muszą być przyczyną całkowitego i trwałego rozkładu związku. W różnych opiniach prawnych wskazuje się kilka sytuacji, które mogą uzasadniać uznanie jednego z małżonków za wyłącznie winnego (o ile jego zachowanie to potwierdza):
- zdrada
- przemoc domowa
- uzależnienia, na przykład alkoholizm
- porzucenie rodziny
- trwonienie majątku
- odmowa współżycia
Ten wykaz nie jest rzecz jasna zamknięty. Każdy sąd oceni indywidualnie, czy w danej sytuacji istnieją podstawy do orzeczenia wyłącznej winy jednego z małżonków.
Jakie są skutki orzeczenia rozwodu z winy jednego współmałżonka?
Jednym z kluczowych skutków uznania wyłącznej winy jednego ze współmałżonków jest to, że wpływa to na możliwość żądania rozwodu przez tę osobę bez zgody drugiego współmałżonka. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy odmowa zgody byłaby sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Taka regulacja ma na celu zapobieżenie temu, by małżonek wyłącznie winny czerpał korzyści z własnych nagannych czynów.
Co więcej, wyłączna wina jednego ze współmałżonków rozszerza prawa alimentacyjne współmałżonka niewinnego. Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód powoduje istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na jego wniosek może orzec, że małżonek wyłącznie winny powinien w odpowiednim zakresie przyczyniać się do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, nawet jeśli ten nie jest w niedostatku. W takiej sytuacji małżonek niewinny może liczyć na świadczenia, które pozwolą mu utrzymać dotychczasowy poziom życia, przynajmniej zbliżony do poprzedniego.
Z drugiej strony, zmodyfikowane zostały uprawnienia alimentacyjne małżonka wyłącznie winnego. Zgodnie z ogólną zasadą określoną w art. 60 KRiO, o dostarczanie środków utrzymania od drugiego współmałżonka może ubiegać się wyłącznie ten, kto nie został uznany za wyłącznie winnego rozpadu pożycia. W innym przypadku, nawet jeśli małżonek wyłącznie winny boryka się z trudnościami finansowymi, sąd nie może przyznać mu alimentów od byłego współmałżonka.
