Zadośćuczynienie a odszkodowanie – podstawowe różnice
Zadośćuczynienie i odszkodowanie to dwie odmienne instytucji przewidziane w przepisach Kodeksu cywilnego. Oba mogą przysługiwać osobie poszkodowanej, jednak dotyczą innego rodzaju szkód:
| Rodzaj świadczenia | Czego dotyczy? | Podstawa prawna | Charakter szkody |
| Zadośćuczynienie | krzywda, cierpienie psychiczne i fizyczne | art. 445 KC | niematerialna |
| Odszkodowanie | szkoda majątkowa, utracone zyski | art. 415 KC | materialna |
Kiedy należy się odszkodowanie?
Odszkodowanie to świadczenie pieniężne, które ma pokryć obliczalne straty materialne poniesione przez poszkodowanego. Przysługuje wtedy, gdy osoba lub instytucja ponosi odpowiedzialność cywilną za powstałą szkodę. W zależności od przypadku, szkoda może być miarkowana bądź obejmować np. utracone przez poszkodowanego przyszłe zyski.
Przykłady sytuacji, w których możesz ubiegać się o odszkodowanie:
- zniszczenie mienia (np. samochodu w kolizji drogowej),
- koszt leczenia po wypadku,
- utracone zarobki w wyniku niezdolności do pracy,
- koszty naprawy domu po zalaniu lub pożarze,
- koszty najmu samochodu zastępczego.
Odszkodowanie ma charakter wyrównawczy – jego celem jest przywrócenie stanu majątkowego sprzed zdarzenia.
Kiedy należy się zadośćuczynienie?
Zadośćuczynienie należy się za szkodę niemajątkową, czyli tzw. krzywdę – ból, cierpienie, stres, pogorszenie jakości życia. Ma ono funkcję kompensacyjną, a jego wysokość jest ustalana na podstawie indywidualnych okoliczności danej sprawy.
Zadośćuczynienie przysługuje m.in.:
- po wypadku komunikacyjnym, gdy doszło do urazu fizycznego lub psychicznego,
- po śmierci osoby bliskiej,
- w przypadku błędu medycznego,
- przy naruszeniu dóbr osobistych (np. zniesławienie, naruszenie prywatności).
Zadośćuczynienie ma złagodzić skutki przeżyć, które nie są możliwe do wyrażenia w sposób precyzyjny w pieniądzu. W przeciwieństwie do szkody, krzywdy nie da się precyzyjnie wyliczyć.
Czy można dochodzić obu świadczeń jednocześnie?
Tak. W wielu przypadkach poszkodowany ma prawo żądać zarówno odszkodowania, jak i zadośćuczynienia. Przykładowo, osoba poszkodowana w wypadku samochodowym może domagać się:
- odszkodowania za koszty leczenia i naprawy pojazdu,
- zadośćuczynienia za ból i cierpienie związane z urazem.
Dlatego warto skonsultować swoją sytuację z adwokatem, który pomoże określić przysługujące roszczenia i ich wysokość. Nie ma żadnych przeszkód, aby dochodzić obu roszczeń jednocześnie, ale trzeba mieć ku każdemu z nich konkretną podstawę ustawową.
Żądając „na wyrost” narażamy się na poniesienie kosztów sądowych na skutek częściowego przegrania sprawy.
Jak uzyskać zadośćuczynienie lub odszkodowanie?
Aby skutecznie dochodzić roszczeń, należy:
- Ustalić sprawcę szkody i jego odpowiedzialność.
- Zebrać dowody (np. dokumentację medyczną, zdjęcia, rachunki, kosztorys).
- Określić wysokość szkody majątkowej lub niemajątkowej (krzywdy).
- Złożyć odpowiednie wezwanie do zapłaty, a w razie braku chęci polubownego rozwiązania sprawy przez drugą stronę – pozew sądowy.
W praktyce, większość spraw trafia najpierw do ubezpieczyciela, który wypłaca świadczenie. Jeśli jednak odmówi zapłaty lub zaproponuje zaniżoną kwotę, sprawę można skierować do sądu pozywając osobę, która wyrządziła szkodę, bądź ubezpieczyciela.
Pomoc adwokata – czy warto?
- przeanalizuje dokumentację i określi realną wartość roszczenia,
- przygotuje profesjonalne wezwanie do zapłaty,
- poprowadzi sprawę sądową, jeśli będzie to konieczne.
W Serwisie Adwokackim znajdziesz specjalistów, którzy pomogą Ci uzyskać pełne świadczenie – zarówno odszkodowanie, jak i zadośćuczynienie. Dodatkowo, będą oni pochodzić z twojego miasta, co uprości wasz kontakt.
Co przygotować na wizytę u adwokata? O tym dowiesz się pod tym linkiem: https://serwisadwokacki.pl/artykul/co-przygotowac-na-wizyte-u-adwokata-praktyczny-poradnik
Podsumowanie – co zapamiętać?
- Zadośćuczynienie = rekompensata za ból i cierpienie – doznane krzywdy.
- Odszkodowanie = zwrot za konkretną szkodę w majątku poszkodowanego.
- Oba świadczenia można uzyskać równolegle.
- Warto skorzystać z pomocy adwokata, by zwiększyć szanse na pełne odszkodowanie i skuteczne uzyskanie swych należności.
Szukasz adwokata w sprawie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie?
Skorzystaj z Serwisu Adwokackiego i znajdź specjalistę w Twojej okolicy!
Obserwuj nas na Facebooku, aby być na bieżąco: https://www.facebook.com/profile.php?id=61566624073728
Źródło zdjęcia: Freepik.com
