Stan po użyciu alkoholu a stan nietrzeźwości

W polskim prawie są dwa określenia, które dotyczą spożycia alkoholu. Pierwsze z nich to stan nietrzeźwości, który jest opisany w art. 115 §16 kodeksu karnego. Mamy z nim do czynienia, gdy:

• stężenie alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila lub prowadzi do takiego stężenia;

• zawartość alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg lub prowadzi do takiego stężenia.

Pamiętaj, że tanie alkomaty, które możesz kupić w sklepach, nie są tak precyzyjne jak te, których używa policja. Urządzenia stosowane przez funkcjonariuszy to tzw. alkomaty dowodowe. One muszą mieć aktualne świadectwo wzorcowania, wydane przez jednostkę akredytowaną przez Polskie Centrum Akredytacji do weryfikacji sprawności sprzętu.

Warto wiedzieć, że kalibracja alkomatu to nie to samo co jego wzorcowanie! Kalibrację wykonuje wiele serwisów w Polsce, ale jest to mniej dokładny proces, który nie daje stuprocentowej pewności co do wyniku. Jeśli Twój domowy alkomat pokazuje wynik „na granicy” dopuszczalnej normy, lepiej nie ryzykuj jazdy.

Stan po użyciu alkoholu to inne pojęcie, które odnosi się do ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Artykuł 46 ust. 2 tej ustawy definiuje stan po użyciu alkoholu jako:

• stężenie alkoholu we krwi wynoszące od 0,2 do 0,5 promila;

• zawartość alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza od 0,1 do 0,25 mg.

W obu przypadkach – zarówno w stanie nietrzeźwości, jak i po użyciu alkoholu – jazda pod wpływem alkoholu wiąże się z odpowiedzialnością karną. Jakie konsekwencje czekają na kierowców?

Jazda pod wpływem alkoholu jako przestępstwo

Jazda pod wpływem alkoholu to przestępstwo określone w art. 178a kodeksu karnego. Grozi za nie kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do 2 lat. Jeśli kierowca po raz kolejny prowadzi pod wpływem (czyli w ramach tzw. recydywy), sankcje są surowsze – od 3 miesięcy do 5 lat więzienia.

Niezależnie od kary, sąd obligatoryjnie nałoży zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zakaz ten może być nawet dożywotni, szczególnie jeśli sprawca działał w recydywie lub uciekł z miejsca zdarzenia.

Warto wiedzieć, że ucieczka z miejsca wypadku to nie tylko okoliczność obciążająca – może też być podstawą do postawienia zarzutu nieudzielenia pomocy, na mocy art. 162 kodeksu karnego. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy poszkodowany znajduje się w bezpośrednim niebezpieczeństwie utraty życia lub doznania poważnych obrażeń.

Stan nietrzeźwości oraz stan po użyciu alkoholu to także okoliczności zaostrzające kary za takie przestępstwa jak:

• spowodowanie katastrofy w ruchu lądowym lub stworzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa jej powstania;

• spowodowanie wypadku drogowego z naruszeniem zasad bezpieczeństwa, w wyniku którego ktoś odniósł obrażenia.

W takich przypadkach kara jest wymierzana od dolnej granicy sankcji zwiększonej o połowę do górnej granicy, również powiększonej o połowę.

Dodatkowo sprawca może zostać zobowiązany do zapłaty nawiązki na rzecz poszkodowanego. Jeśli poszkodowany zmarł, nawiązka trafia do jego najbliższych, których sytuacja życiowa znacznie się pogorszyła. Jeżeli poszkodowanych jest więcej, nawiązka jest zasądzana na rzecz każdej osoby z osobna.

Jeśli nie da się ustalić osoby pokrzywdzonej, nawiązka jest przekazywana na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Minimalna wysokość nawiązki to 10 tysięcy złotych, choć sąd może ją wyjątkowo obniżyć.

Jazda po alkoholu jako wykroczenie

Jazda pod wpływem alkoholu nie zawsze jest przestępstwem. Jeśli stężenie alkoholu we krwi lub w wydychanym powietrzu jest niskie, a wykroczenie nie powoduje poważnych konsekwencji, kierowca odpowiada za popełnione wykroczenie. Kary są głównie finansowe, ale nadal mogą być dotkliwe. Jakie kary możesz dostać za jazdę po alkoholu?

Przede wszystkim, za prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu grozi areszt lub grzywna wynosząca minimum 2 500 zł.

Podobnie karane są przypadki, gdy kierowca nie zachowa ostrożności i stwarza zagrożenie w ruchu drogowym. Grzywna lub kara aresztu są możliwe także w takich sytuacjach.

Jeżeli wypadek spowodowany pod wpływem alkoholu doprowadził do naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia pokrzywdzonego, grzywna nie może być niższa niż 1 500 zł.

Sąd może także nałożyć zakaz prowadzenia pojazdów, ale nie jest to kara obligatoryjna w przypadku wykroczeń.

Jazda pod wpływem alkoholu a środki odurzające – jaka jest różnica?

W przepisach często pojawia się sformułowanie „alkohol lub podobnie działający środek odurzający”.

Przez wiele lat pojęcie „środek odurzający” było dyskusyjne, ponieważ mogło się wydawać, że dotyczy tylko substancji wymienionych w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii. W praktyce mogłoby to oznaczać uniewinnienie osób, które użyły innych substancji o podobnym działaniu.

Dlatego Sąd Najwyższy w 2007 roku przyjął, że środkami odurzającymi w rozumieniu art. 178a k.k. są wszystkie substancje, które działają na ośrodkowy układ nerwowy i obniżają zdolność do prowadzenia pojazdu.

Chociaż uchwała odnosi się do konkretnego przepisu, w praktyce dotyczy również innych podobnych sformułowań w przepisach karnych.

Warto zauważyć, że przepisy dotyczące jazdy pod wpływem alkoholu są coraz bardziej rygorystyczne. Jeśli miałeś problemy z prawem z powodu jazdy „pod wpływem”, warto skonsultować się z doświadczonym adwokatem, który pomoże Ci w Twojej sprawie.

Źródło zdjęcia: Image by fxquadro on Freepik