Czym jest szkoda całkowita, a czym częściowa?
O szkodzie częściowej mówi się, kiedy uszkodzony pojazd nadaje się do naprawy, a jej koszt jest ekonomicznie opłacalny. Z kolei szkoda całkowita zachodzi wtedy, gdy wartość naprawy przekroczyłaby wartość pojazdu, więc – mówiąc kolokwialnie – naprawa się nie opłaca.
Oczywiście jest to pewne uproszczenie, ponieważ praktyka obrotu oraz obowiązująca zasada swobody umów doprowadziła do utrwalenia się standardu, kiedy za szkodę całkowitą uważa się sytuację, w której koszt naprawy przekracza 70% wartości pojazdu. Oczywiście to ograniczenie dotyczy wyłącznie umów AC, ponieważ ich zawieranie jest całkowicie dobrowolne. W zależności od ubezpieczyciela granica szkody całkowitej może wahać się od 60 do 80%.
W przypadku ubezpieczenia obowiązkowego OC granicą między szkodą częściową a całkowitą jest zawsze 100% wartości pojazdu. Jeżeli koszt naprawy ją przekracza, mamy do czynienia ze szkodą całkowitą. W przeciwnym razie będzie to szkoda częściowa.
Jak wygląda likwidacja szkody całkowitej i częściowej?
W zakresie likwidacji szkody z OC zastosowanie znajduje ogólna zasada restytucji wyrażona w art. 363 Kodeksu cywilnego. U jej podstaw leży założenie, że wydatki związane z naprawą powinny być ekonomicznie uzasadnione, czyli zmierzać do przywrócenia stanu samochodu do okresu poprzedzającego powstanie szkody.
Nie chodzi o to, aby poszkodowany otrzymał stary samochód, ale z zupełnie nowymi częściami, ponieważ prowadziłoby to do nieuzasadnionego wzbogacenia. Należy też uwzględnić ceny usług i materiałów, jakie panują na lokalnym rynku właściwym dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego. Oznacza to, że jeżeli mieszkasz w Piławie Górnej i tam miałeś wypadek, nie możesz oczekiwać, że sprawca pokryje koszty naprawy według stawek obowiązujących w Warszawie.
Zupełnie inaczej wygląda kwestia likwidacji szkody z AC. W tym przypadku w pierwszej kolejności trzeba sprawdzić OWU (ogólne warunki ubezpieczenia) dla wykupionej polisy. Może ono określać sposób obliczania wartości pojazdu. Niewykluczone, że ubezpieczyciel przyjmuje też do wyceny określoną klasę części samochodowych.
Warto sprawdzić, czy OWU dopuszcza możliwość żądania wyższego odszkodowania, np. po przedstawieniu faktur z zakładu mechaniki samochodowej lub blacharskiego.
Szkoda całkowita i częściowa a ubezpieczenia AC
Osoby, które mają wykupione dobrowolne ubezpieczenie AC, w przypadku kolizji mogą zadecydować, z której polisy chcą dochodzić wypłaty. Jest to o tyle istotne, że różnice mogą dotyczyć klasyfikacji szkody (częściowa kontra całkowita), wysokości odszkodowania oraz zasad naprawy.
Jak oceniać kalkulację sporządzoną na potrzeby likwidacji szkody z OC?
Na co zwrócić uwagę, kiedy otrzymujesz decyzję o przyznaniu świadczenia? W pierwszej kolejności spójrz na wycenę wygenerowaną przez zakład w programach Audatex lub Eurotax. To oczywiście profesjonalny i powszechnie uznany software, ale nie oznacza to, że uzyskane w kalkulacji wartości będą prawidłowe.
Twoją czujność powinny wzbudzić zaniżone stawki za roboczogodziny pracy. Spójrz też na rodzaj wykorzystanych części zamiennych. Powinny być to OE lub OEM (ang. Original Eqipment/Original Equipment Manufacturer). Jeżeli na formularzu widnieje skrót AM (ang. After Market), ich cena będzie z pewnością niższa, niż powinna.
Jeszcze innym sposobem na „zbicie” ceny jest zastosowania wskaźnika „urealnienia na materiał lakierniczy”, czyli próba zamortyzowania przetartego, porysowanego lub zdartego lakieru. Niekiedy też stosuje się różnego rodzaju nieuzasadnione rabaty dla zakładu mechaniki.
Czy można kwestionować wysokość odszkodowania?
Tak jak we wszystkich sprawach, gdzie w grę wchodzi odszkodowania, również w przypadku wypłat z polisy OC lub AC poszkodowany ma prawo kwestionować wysokość przyznanego świadczenia.
Możesz nie zgodzić się, gdy:
szkoda została uznana za całkowitą, podczas gdy w rzeczywistości była częściowa;
towarzystwo ubezpieczeń zaniżyło wartość pojazdu sprzed szkody, uznając, że był wart np. 80 tysięcy złotych, a nie 120 tysięcy złotych;
ubezpieczyciel zawyżył koszty naprawy lub pozostałości (wraku) i zaniżył odszkodowanie.
Kwestionowanie decyzji zakładu ubezpieczeń przebiega dwuetapowo. Pierwszym krokiem jest złożenie reklamacji od decyzji. Następnie poszkodowanemu przysługuje prawo do wystąpienia z powództwem przed sąd powszechny.
Jeśli masz wątpliwości, jak dochodzić należnego Ci odszkodowania, skorzystaj z usług profesjonalistów, których znajdziesz za pośrednictwem Serwisu Adwokackiego. Doświadczeni pełnomocnicy ocenią szczegółowo Twoją sprawę, przeanalizują dokumentację i doradzą najlepszy tok działania.
Zapewniamy pełne wsparcie obejmujące konsultacje, sporządzenie pism w postępowaniu likwidacyjnym i sądowym oraz zastępstwo procesowe.
