Czy jest postępowanie przyspieszone?
Postępowanie przyspieszone jest jednym z trybów szczególnych przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego, którego celem jest szybkie i skuteczne rozstrzyganie spraw o mniejszej wadze. Stosuje się je głównie wobec sprawców ujętych na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa. W takiej sytuacji będzie osoba kierująca pomimo orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych – policjant po numerze PESEL kierującego szybko ustali czy osoba ta posiada aktywny zakaz.
Postępowanie przyspieszonego charakteryzuje się przede wszystkim uproszczoną procedurą. Tryb ten pozwala na natychmiastowe osądzenie sprawcy, ograniczając koszty i czas postępowania.
Podstawy prawne i zakres stosowania
Postępowanie przyspieszone znajduje zastosowanie w sprawach, w których:
1. prowadzi się dochodzenie,
2. oskarżony został zatrzymany na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa.
Warunkiem koniecznym jest doprowadzenie oskarżonego do sądu w ciągu 48 godzin wraz z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w tym trybie.
Komentarz: W trakcie prowadzenia sprawy podejrzany jest zatrzymany przez policję za tzw. dołku.
Przebieg postępowania
Postępowanie w tym trybie opiera się na zasadach przewidzianych dla postępowania zwyczajnego, jednak z pewnymi odstępstwami. Jednym z kluczowych aspektów jest to, że nieobecność oskarżyciela publicznego nie tamuje toku rozprawy ani posiedzenia, co znaczenie przyspiesza procedurę. Sąd może kontynuować postępowanie, opierając się na dostarczonych dowodach, a wnioski oskarżenia odczytuje w takiej sytuacji protokolant. Oskarżonemu zapewnia się możliwość skorzystania z pomocy obrońcy, który może być obecny na rozprawie.
Ograniczenia czasowe i przerwy
W celu zapewnienia dynamiki procesu ustawodawca wprowadził rygorystyczne ograniczenia czasowe dotyczące przebiegu rozprawy. Całkowity czas trwania przerw nie może przekroczyć 14 dni. Jeżeli przerwa jest konieczna, sąd decyduje o ewentualnym zastosowaniu środka zapobiegawczego wobec oskarżonego. Ograniczenie czasu trwania postępowania pozwala na uniknięcie przewlekania spraw, co jest istotnym problemem w klasycznym trybie postępowania sądowego.
Skróceniu podlegają także terminy procesowe na złożenie:
- wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienie wyroku tj. 3 dni liczonych od dnia wydania wyroku oraz
- apelacji tj. 7 dni liczonych od dnia doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem.
Możliwe rozstrzygnięcia?
Procedując w trybie przyspieszonym, sąd rejonowy może:
- wydać wyrok, orzekając w przedmiocie jego wydania w trybie przyspieszonym;
- zakończyć sprawę, wydając orzeczenie w trybie zwyczajnym;
- przekazać sprawę prokuratorowi w celu przeprowadzenia postępowania przygotowawczego na zasadach ogólnych.


