Kiedy policja może zatrzymać kierowcę do kontroli drogowej?
Wielu kierowców zastanawia się, kiedy właściwie policja ma prawo zatrzymać ich na drodze. Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zadaniem policji jest dbanie o bezpieczeństwo i porządek na drogach, a także kierowanie ruchem i jego kontrolowanie. To daje im prawo do zatrzymywania pojazdów.
Przyczyn zatrzymania może być wiele – od podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, poprzez zgłoszenie od innego obywatela, po podejrzane zachowanie kierowcy na drodze. Niezależnie od powodu zatrzymania, policjant powinien poinformować Cię, dlaczego Cię zatrzymał, a także podać swoje imię, nazwisko i stopień służbowy.
Pamiętaj, że zgodnie z przepisami policja może zatrzymać pojazd nawet w miejscach, gdzie zwykle zatrzymywanie się jest zabronione. Może to być np. zatoczka dla autobusów czy strefa zakazu zatrzymywania się – pod warunkiem, że zatrzymanie nie stwarza zagrożenia dla innych uczestników ruchu.
Nie wszyscy kierowcy wiedzą, że umundurowany policjant może zatrzymać pojazd praktycznie wszędzie i o każdej porze. Funkcjonariusz bez munduru może to zrobić tylko na terenie zabudowanym.
Jaki jest zakres uprawnień policji w trakcie kontroli?
Podczas kontroli drogowej policja ma określone uprawnienia wynikające z art. 129 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Do tych uprawnień należą m.in.:
legitymowanie kierowcy i wydawanie mu poleceń dotyczących sposobu korzystania z drogi lub pojazdu;
sprawdzanie dokumentów kierowcy oraz danych pojazdu w rejestrze CEPiK;
żądanie poddania się badaniu na obecność alkoholu lub innych środków;
sprawdzanie stanu technicznego pojazdu, jego wyposażenia, ładunku oraz masy;
wydawanie poleceń, takich jak wyłączenie silnika, włączenie świateł awaryjnych czy opuszczenie pojazdu.
Warto pamiętać, że jeśli kierowca nie stosuje się do poleceń, policja ma prawo użyć środków przymusu bezpośredniego.
Nie wszyscy wiedzą, że prawo do zatrzymywania pojazdów mają także inne służby, takie jak Inspekcja Transportu Drogowego, Straż Graniczna czy Służba Celno-Skarbowa.
Czy kierowca zawsze musi zatrzymać się do kontroli drogowej?
Niezatrzymanie się do kontroli drogowej jest przestępstwem z art. 178b kodeksu karnego i grozi za to kara do 5 lat pozbawienia wolności.
Kierowca nie musi jednak wyjaśniać funkcjonariuszowi, dokąd jedzie, skąd wraca ani z kim podróżuje, chyba że funkcjonariusz wyraźnie o to poprosi w ramach wykonywania czynności kontrolnych.
Policja musi dać jasny sygnał do zatrzymania pojazdu z odpowiedniej odległości, aby zapewnić bezpieczne zatrzymanie. Mogą w tym celu użyć sygnałów dźwiękowych lub znaku „stój – kontrola drogowa”.
Przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza. Co robić?
Mimo że policja ma szerokie uprawnienia, ich działania są ograniczone przepisami prawa. Przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza to przestępstwo zagrożone karą nawet do 10 lat pozbawienia wolności (art. 231 k.k.).
Takie naruszenia mogą obejmować:
nadmierne użycie siły, tam gdzie było to niepotrzebne;
wadliwe wykonanie obowiązków, np. nieprawidłowe przeprowadzenie badania trzeźwości.
Aby funkcjonariusz poniósł odpowiedzialność, jego działania muszą szkodzić interesowi publicznemu lub prywatnemu.
Jeśli badanie alkomatem było wadliwe, ale nie wykazało, że kierowca złamał przepisy, funkcjonariusz nie poniesie odpowiedzialności. Jeśli jednak podczas kontroli kierowca był niepotrzebnie szarpany, popychany lub zakuty w kajdanki, można uznać to za naruszenie jego praw.
Zawsze musisz zatrzymać się do kontroli, ale jeśli jesteś trzeźwy i prowadzisz sprawny pojazd, nie masz się czego obawiać.
Jeśli uważasz, że funkcjonariusz przekroczył swoje uprawnienia, skontaktuj się ze mną – pomogę Ci zadbać o Twoje prawa.
Źródło zdjęcia: Image by fanjianhua on Freepik
