Zawód adwokata jest zaliczany do grupy tzw. wolnych zawodów. Jego wykonywanie jest związane z wymogiem spełnienia szeregu warunków. Przede wszystkim adwokat musi odbyć aplikację oraz zdać egzamin zawodowy. Dopiero wówczas, po uzyskaniu wpisu na listę adwokatów, może on wykonywać swój zawód, czyli świadczyć pomoc prawną poprzez reprezentowanie klientów przed sądami w sprawach karnych i cywilnych. Istnieje szereg regulacji, które łącznie zapewniają, że każda osoba korzystająca z usług adwokata może czuć się spokojna o zachowanie poufności przez swego pełnomocnika.
Ustawa Prawo o Adwokaturze
Art. 6 Ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze reguluje obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej. Wskazuje, że adwokat jest zobowiązany do zachowania w tajemnicy wszystkiego, o czym dowiedział się w związku z wykonywaniem swoich obowiązków zawodowych. Tajemnica ta obejmuje zarówno informacje dotyczące prowadzonych spraw, jak i wszelkie inne dane uzyskane od klienta. Obowiązek ten jest bezterminowy, bez związku z tym, czy klient w danym momencie korzysta z usług danego adwokata.
Kodeks Etyki Adwokackiej
Z uwagi na fakt, że zawód adwokata jest jednym z tzw. wolnych zawodów, posiada on swój własny kodeks etyki. Zobowiązane do jego przestrzegania są wszystkie osoby wykonujące wspomniany zawód. Kodeks ten zawiera bardziej szczegółowe przepisy dotyczące etyki zawodowej adwokatów, w tym zasady dotyczące tajemnicy adwokackiej. Art. 19 Kodeksu Etyki Adwokackiej mówi, że tajemnica adwokacka jest nieograniczona w czasie, a obowiązek jej przestrzegania nie wygasa nawet po zakończeniu sprawy czy ustaniu stosunku z klientem. Tajemnica obejmuje zarówno samą treść informacji, jak i fakt udzielania porady czy reprezentowania klienta.
Kodeks postępowania karnego, a poufność adwokata
Również przepisy procesowe wprowadzają regulacje, które mają zapewnić bezpieczeństwo i poufność przekazywanych obrońcy informacji. Art. 180 § 2 k.p.k. wprowadza zakaz przesłuchiwania adwokata jako świadka w zakresie informacji objętych tajemnicą zawodową, chyba że sąd zdecyduje o zwolnieniu z tego obowiązku w wyjątkowych sytuacjach (np. w sprawach o szczególnie poważnych przestępstwach). Stanowi to kolejny filar, który gwarantuje klientowi zachowanie w tajemnicy wszelkich informacji związanych z prowadzoną sprawą. Adwokat chcący działać na korzyść klienta musi posiadać jak najszerszy zakres informacji, aby mógł przyjąć skuteczną taktykę procesową.
Kodeks postępowania cywilnego, a poufność adwokata
W postępowaniach cywilnych również obowiązuje ochrona tajemnicy zawodowej. Art. 261 k.p.c. wskazuje, że adwokat może odmówić zeznań w sprawach, w których naruszyłby tajemnicę zawodową, a sąd nie ma prawa zmusić go do ujawnienia takich informacji. Stanowi to kolejną z gwarancji poufności przewidzianych przez polski system prawny.
Podsumowanie
Jak więc widzimy, w naszym porządku prawnym istnieje szereg instytucji i regulacji mających za zadanie zapewnić bezpieczeństwo i zachowanie w tajemnicy informacji przekazywanych klientom do swych zawodowych pełnomocników. Jest to jedna z gwarancji możliwości realizowania konstytucyjnych uprawnień obywatelskich, gdyż tylko mając pewność, że informacje przekazywane adwokatowi nie ujrzą światła dziennego, klient będzie mógł w pełni korzystać z możliwości do obrony swych praw przed sądem. Pamiętajmy, że adwokat jako profesjonalista, którego obowiązuje szereg zasad wynikających z przepisów, jak i kodeksu etyki, jest osobą, której możemy w pełni zaufać w kontekście prowadzonej sprawy.
Źródło zdjęcia: Image by freepik
