Kiedy nietrzeźwy kierowca ponosi odpowiedzialność cywilną?
Spowodowanie wypadku pod wpływem alkoholu nie tylko prowadzi do kary karnej, ale również może oznaczać odpowiedzialność cywilną. Co to oznacza? Mówimy o szkodach w rozumieniu prawa cywilnego, czyli uszczerbku na dobrach prawnie chronionych. Szkoda może mieć dwa rodzaje:
-
materialna – na przykład koszty leczenia, operacji lub naprawa uszkodzonego telefonu;
-
niematerialna – tutaj wchodzą w grę takie rzeczy jak ból, cierpienie, czy utrata możliwości życiowych. W prawie cywilnym mówi się na to krzywda.
Poszkodowany może dochodzić swoich praw podczas postępowania likwidacyjnego. A jeśli uzna, że otrzymał zbyt niskie odszkodowanie lub zadośćuczynienie, może zwrócić się do sądu cywilnego.
Pamiętaj, że przepisy prawa karnego pozwalają również na dochodzenie odszkodowania lub zadośćuczynienia w ramach procesu karnego, zgodnie z art. 46 Kodeksu karnego. Problem w tym, że takie postępowania często się przeciągają, dlatego lepiej zgłosić roszczenia cywilne niezależnie od procesu karnego.
Wyrok w sprawie karnej może mieć duże znaczenie dla sprawy cywilnej, ponieważ – zgodnie z art. 11 Kodeksu postępowania cywilnego – sąd cywilny jest związany ustaleniami z prawomocnego wyroku karnego. Jeśli więc sprawca został skazany, jego wina w sprawie cywilnej jest pewna. Mimo to, sąd cywilny wciąż samodzielnie ocenia dowody w sprawie i nie musi zgadzać się ze wszystkim, co ustalił sąd karny (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2022 r., sygn. I ACa 926/20).
Innymi słowy, nawet jeśli przegrasz sprawę karną, nie oznacza to, że automatycznie zapłacisz najwyższe możliwe odszkodowanie. Z drugiej strony, jeśli sąd karny Cię uniewinni, możesz w ogóle uniknąć płacenia odszkodowania czy zadośćuczynienia.
Jazda po alkoholu a ubezpieczenie OC i AC
Jeśli wypadek spowoduje trzeźwy kierowca, a ma opłacone OC, nie musi się raczej martwić o odpowiedzialność cywilną. Wszelkie roszczenia pokrywa jego ubezpieczyciel. Sprawa wygląda jednak zupełnie inaczej, gdy wypadek wydarzy się pod wpływem alkoholu.
Oczywiście, sprawca nadal musi podać poszkodowanemu numer polisy, a ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie. Jednak później ubezpieczyciel zwraca się z roszczeniem regresowym do sprawcy, co oznacza, że kierowca musi pokryć koszty z własnej kieszeni. Jakie to będą koszty i ile może wynieść zadośćuczynienie?
Wypadek po alkoholu a odszkodowanie
Odszkodowanie wypłacane jest za szkody materialne i nie może przekroczyć wartości tych szkód. Jeśli poszkodowany wydał 2 tysiące złotych na leczenie, a 1 tysiąc złotych na naprawę telefonu, suma odszkodowania wyniesie maksymalnie 3 tysiące złotych – oczywiście pod warunkiem, że będzie w stanie udowodnić te wydatki.
Te zasady są dość ścisłe, bo celem odszkodowania jest przywrócenie stanu sprzed wypadku, a nie wzbogacenie poszkodowanego.
Tutaj sprawa jest prosta: ile poszkodowany wykaże wydatków, tyle może otrzymać w ramach odszkodowania.
Wypadek po alkoholu a zadośćuczynienie
Zadośćuczynienie to już bardziej złożona sprawa, a jego wyliczenie często bywa trudniejsze do przewidzenia. Sąd bierze pod uwagę takie czynniki jak:
procent trwałego uszczerbku na zdrowiu, wyliczony przez lekarza orzecznika;
czas trwania bólu i cierpienia oraz ich skutki;
standard życia poszkodowanego;
wiek, kwalifikacje i styl życia poszkodowanego.
Zadośćuczynienia mogą być naprawdę wysokie, zwłaszcza w przypadku poważnych urazów kręgosłupa, głowy czy narządów ruchu. Na pewno widziałeś reklamy kancelarii prawnych, które obiecują 10 tysięcy złotych za złamaną rękę.
Skąd ta pewność? Przyjęło się, że sądy orzekają około 2–3 tysiące złotych za każdy 1% trwałego uszczerbku na zdrowiu. Ale pamiętaj, sędzia nie jest związany werdyktem lekarza orzecznika.
Jeśli obawiasz się wysokich roszczeń ze strony poszkodowanego, skontaktuj się ze mną. Pomogę Ci obniżyć wysokość zasądzonego odszkodowania, a być może uda się nawet doprowadzić do oddalenia powództwa.
