Oddanie dzieła przez wykonawcę
Zgodnie z art. 643 Kodeksu Cywilnego, wykonawca spełnia swoje zobowiązanie poprzez oddanie zamawiającemu ukończonego dzieła zgodnego z zawartą wcześniej umową. Oznacza to, że dzieło jest gotowe do odbioru i przekazywane w taki sposób, by zamawiający mógł z niego skorzystać zgodnie z przeznaczeniem. W umowach remontowych oddanie dzieła może przybrać formę fizycznego przekazania nieruchomości po wykonanym remoncie lub poinformowania zamawiającego o zakończeniu prac i gotowości do korzystania z przedmiotu dzieła.
Samo przedstawienie dzieła do odbioru nie oznacza, że zamawiający ma obowiązek jego przyjęcia. Kluczowe jest, czy dzieło zostało wykonane zgodnie z umową. Orzecznictwo Sądu Najwyższego wprost wskazuje, że nie zawsze można uznać oświadczenie wykonawcy za skuteczne wydanie dzieła. Jeżeli jest ono rażąco sprzeczne z umownymi ustaleniami oraz niezdatne do ustalonego przeznaczenia, to wykonawca nie powinien był podejmować próby jego wydania. Tym samym, samo już wydanie dzieła można w niektórych przypadkach uznać za bezkusteczne.
Odebranie dzieła przez zamawiającego
Jak wspomniano we wstępie, wydanie i odebranie dzieła nie powinny być uznawane za synonimy. W rzeczywistości są to czynności dwóch różnych stron umowy. Odbiór dzieła to odrębna od jego wydania czynność zamawiającego, która obejmuje:
- sprawdzenie zgodności dzieła z umową,
- zaakceptowanie jego wykonania,
- wyrażenie zgody na przekazanie dzieła przez wykonawcę.
Jest to czynność o charakterze faktycznym i prawnym, często potwierdzana w formie protokołu odbioru. Ma to miejsce szczególnie przy przedsięwzięciach na większą skalę.
Wpływ wad na oddanie i odbiór dzieła
Przy okazji omawiania tematu wydania dzieła wskazano, że owo wydanie nie zawsze może zostać uznane za dokonane skutecznie. Podobnie kwestia ma się przy odbiorze. Zamawiający wcale nie musi mieć bezwzględnego obowiązku odebrania dzieła. Kluczowe są w tym aspekcie wady, jakie może ono posiadać:
- Wady istotne – jeśli są tak poważne, że uniemożliwiają korzystanie z dzieła zgodnie z jego przeznaczeniem, zamawiający nie ma obowiązku go odebrać ani płacić wynagrodzenia (art. 643 KC).
- Wady nieistotne – jeśli nie przekreślają funkcjonalności dzieła, zamawiający powinien je odebrać, ale może dochodzić roszczeń z tytułu rękojmi (art. 638 KC).
Kiedy powstaje obowiązek zapłaty wynagrodzenia?
Zasadniczo wynagrodzenie staje się wymagalne po oddaniu dzieła przez wykonawcę i jego odbiorze przez zamawiającego (art. 642 KC), choć strony mogą umówić się w tej kwestii inaczej. Przepis ten w pewnym sensie zabezpiecza zamawiającego przed koniecznością zapłaty za dzieło nieprzydatne. Jeśli jednak zamawiający bezpodstawnie odmawia dokonania odbioru, wykonawca może powołać się na skutki dorozumianego odbioru dzieła i zażądać zapłaty umówionego wynagrodzenia. Kluczowy w kontekście oceny zasadności odmówienia odbioru będzie właśnie fakt istnienia istotnych i zasadniczych wad dzieła.
Podsumowanie
Rozróżnienie pojęcia „oddanie” i „odbiór” dzieła ma istotne znaczenie w umowach remontowych i może bezpośrednio wpływać na obowiązki stron związane z zapłatą wynagrodzenia. Każdy przypadek należy rozpatrzeć indywidualnie, jednakże nie powinniśmy widzieć oddania i odbioru dzieła tylko w kategorii uprawnień. Są to de facto obowiązki stron, a odmowa ich dokonania może wynikać wyłącznie z konkretnych podstaw przewidzianych w ustawie.
Źródło zdjęcia: Image by mindandi on Freepik
