Jak to wygląda w praktyce?
Według art. 66 KK, żeby sąd mógł warunkowo umorzyć postępowanie karne, muszą być spełnione pewne warunki:
- Przestępstwo, za które można dostać maksymalnie 5 lat,
- Wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczące,
- Okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości,
- Postawa sprawcy, który nie był wcześniej karany za przestępstwa umyślne, oraz jego osobiste cechy i dotychczasowe życie sugerują, że mimo umorzenia postępowania, będzie przestrzegał prawa i nie popełni kolejnych przestępstw.
Spójrzmy na każdą z tych kwestii osobno.
- Przestępstwo nie może być poważniejsze niż 5 lat. Na przykład, jeśli chodzi o jazdę po alkoholu, mamy artykuł 178a KK, który mówi o maksymalnej karze 2 lat. Czyli ta przesłanka jest spełniona.
- Wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczące. To zależy od konkretnej sytuacji. Jeśli pijany kierowca wjeżdża w sklep czy stację metra, to bez wątpienia społeczna szkodliwość jest wysoka. Podobnie, jeśli jeździł w centrum miasta w ciągu dnia. Oczywiście, poziom alkoholu w wydychanym powietrzu też ma znaczenie. Ale jeżeli kierowca został zatrzymany podczas rutynowej kontroli i miał niski poziom alkoholu, to ta przesłanka również będzie spełniona.
- Okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości. Dowody muszą jasno pokazywać, kto, kiedy i gdzie popełnił dany czyn. Ważne są też wyniki badań stężenia alkoholu – powinny być przynajmniej dwa wykonane w odstępie 15 minut. No i nie zapomnijmy o tym, żeby sprawdzić, czy alkomat ma ważną homologację.
- Postawa sprawcy – chodzi o to, że osoba, która nie była wcześniej karana za przestępstwa umyślne, oraz jej osobiste cechy i sposób życia sugerują, że mimo umorzenia postępowania będzie przestrzegać prawa. Tylko kierowca, który zdaje sobie sprawę ze swojej winy, ma szansę skorzystać z dobrodziejstwa, jakim jest warunkowe umorzenie postępowania. Sąd zazwyczaj zleca przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, żeby mieć informacje z najbliższego otoczenia kierowcy. Dodatkowo, sąd zawsze sprawdza kartę karną kierowcy, by zobaczyć jego przeszłość. Co ciekawe, na karcie znajdą się również wykroczenia. Jeśli kierowca był już wcześniej skazany za jazdę po alkoholu, to jego sytuacja staje się bardziej skomplikowana. Warto też zauważyć, że w przypadku wykroczeń praktyka sądów bywa różna. Na przykład, jeden sąd może uznać wcześniejsze wykroczenie jako przeszkodę w warunkowym umorzeniu, a inny mimo tego, że kierowca miał wcześniej karę, może jednak warunkowo umorzyć postępowanie. Wszystko zależy od szczegółów danej sprawy.
Przesłanki zostały spełnione, co wtedy?
Jeśli spełniają się warunki do warunkowego umorzenia, warto złożyć wniosek o wydanie takiego wyroku. Taki wniosek musi być solidnie uzasadniony, żeby przyniósł oczekiwane rezultaty. Po przeprowadzeniu rozprawy, na której przesłuchany zostanie oskarżony, sąd wydaje wyrok warunkowo umarzający postępowanie.
Co zawiera wyrok warunkowo umarzający postępowanie:
- Okres próby. Zgodnie z art. 67 KK, warunkowe umorzenie trwa od roku do 3 lat i zaczyna biec od momentu, gdy wyrok staje się prawomocny.
- Świadczenie pieniężne. Zgodnie z art. 67 § 3 KK, sąd może zobowiązać do wpłaty na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
- Zakaz prowadzenia pojazdów. Zgodnie z art. 67 § 3 KK, sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres do 2 lat.
